مشکل بلع در بیماران پارکینسون | توانبخشی پارکینسون |

مشکل بلع در بیماران پارکینسون | توانبخشی پارکینسون

مشکل بلع در بیماران پارکینسون | توانبخشی پارکینسون موضوعات این مقاله

مشکلات گفتار و بلع بیماران پارکینسون

ممکن است افراد مبتلا به بیماری پارکینسون در جویدن، خوردن، بلع غذا

و همچنین صحبت کردن دچار مشکل شوند.

این تغییرات می‌تواند هر زمان رخ دهد

ولی، هنگام پیشرفت بیماری پارکینسون این مشکلات افزایش می‌یابند.

زیرا در بیماری پارکینسون علاوه بر اینکه حرکت  بخش‌های مختلف بدن دچار اختلال می‌شود

ماهیچه‎های صورت، دهان و حلق(گلو) که در بلع و صحبت کردن نقش کلیدی دارند نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

در بیماری پارکینسون علاوه بر بروز اختلال در آواهای گفتاری

بدلیل بروز ناهنجاری در ماهیچه‎های صورت،

درمان مشکل بلع در بیماران پارکینسون

بیمار دارای صورتی سرد و بی‌روح است و این حالت می‌تواند برقراری ارتباط احساسی هنگام صحبت کردن را دشوار کند.

ممکن است افراد دیگر این حالت را به‌عنوان بی‌علاقگی به گفتگو یا کناره‌گیری و انزوا تفسیر کنند.

علاوه بر این برخی بیماران مبتلا به پارکینسون در یافتن کلمات برای ابراز عقیده دچار مشکل شده

و کلمات و جملات را با تأخیر و بافاصله بیان می‎کنند.

در برخی موارد پارکینسون موجب افزایش سرعت گفتار شده که در این حالت هم گفتار سریع بیمار شبیه لکنت زبان است.

بروز مشکل بلع دیسفاژی نام دارد.

دیسفاژی بر حرکات بلع و کیفیت زندگی فرد تأثیر می‌گذارد.

بسیاری از بیماران در اثر دیسفاژی دچار ناامیدی یا یاس می‌شوند

و درنتیجه خود را از شرکت در فعالیت‌های اجتماعی مانند

صرف غذا با دوستان یا خانواده کنار کشیده و گوشه‌گیر می‎شوند.

مهم‌تر از همه اینکه دیسفاژی می‌تواند منجر به

سوءتغذیه، کم‎شدن آب بدن و آسپیراسیون شود.

آسپیراسیون وضعیتی است که در آن غذا یا مایعات به جای ورود به مری وارد نای می‌شوند.

آسپیراسیون خاموش (که در آن فرد دچار سرفه یا خفگی نمی‌شود) می‌تواند منجر به آسپیراسیون پنومونی شود.

این نوع آسپیراسیون دلیل عمدۀ مرگ بیماران مبتلا به پارکینسون است.

بنابراین، اطمینان از ایمنی جویدن و بلع بیماران بسیار مهم است.

توانبخشی پارکینسون

به سؤالات زیر پاسخ دهید تا در صورتی که دچار مشکلات گفتاری، بلع یا مشکل صوتی هستید به علت آن پی ببرید.

اگر بیشتر این توضیحات در مورد شما صدق کند با یک متخصص گفتاردرمانی (آسیب‌شناس گفتار و زبان )مشورت کنید

بویژه اگر این تغییرات موجب بروز محدودیت‌هایی در زندگی شما شود.

درصورت داشتن مشکل بلع چگونه به آن پی ببرم؟

• اخیراً دچار کاهش وزن بی‏دلیل شده‌ام.
• از نوشیدن مایعات پرهیز می‌کنم.
• احساس می‌کنم غذا در گلویم می‌چسبد.
• آب دهانم بی‎اختیار جاری می‌شود.
• غذا در اطراف لثه‏هایم جمع می‌شود.
• قبل، بعد و حین خوردن یا نوشیدن سرفه می‌کنم یا خفگی به من دست می‌دهد.
• دچار سوزش سردل یا گلودرد می‌شوم.
• نگهداشتن غذا یا مایعات در دهان برایم مشکل است.

درصورت داشتن مشکل صدا یا گفتار چگونه به آن پی ببرم؟

• صدایم بصورتی است که دیگران به سختی آن را می‌شنوند.
• در یک اتاق شلوغ اطرافیان به سختی صحبت‌های مرا درک می‌کنند.
• مشکلات مربوط به صدا زندگی شخصی و اجتماعی مرا محدود کرده است.
• بدلیل بروز مشکل در صدا از گفتگو با دیگران خودداری می‌کنم.
• مشکل صدا و گفتار من موجب ازدست دادن درآمدم شده است.
• هنگام تولید گفتار و صدا به سختی تقلا می‌کنم.
• وضوح صدایم غیر قابل پیش‌بینی است.
• مشکلات صدا و گفتارم موجب آشفتگی و ناراحتی‎ام می‌شود.
• این مشکل سبب شده احساس ناتوانی و معلولیت کنم.
• مردم از من می‌پرسند:« صدای تو چه مشکلی دارد؟»

مشکل بلع در بیماران پارکینسون

اولین مرحله در درمان مشکلات مربوط به بلع مشورت با یک متخصص گفتاردرمانی برای ارزیابی مراحل بلعیدن است.

متخصص گفتار زبان سابقۀ بیمار را بررسی کرده و دربارۀ مشکلات مربوط به خوردن و بلع با او صحبت می‌کند.

معمولاً این فرایند با تصویربرداری ویدئویی اشعۀ ایکس یا آندوسکوپی همراه است.

بنابراین پزشک متخصص می‌تواند بیمار را هنگام بلع غذا یا نوشیدنی مشاهده کند.

یعنی هنگامی که غذا در دهان است، زمانی که غذا از گلو و مری پایین می‌رود تا به معده برسد

پزشک می‎تواند تمام این فرایند را ازطریق فیلم مشاهده کند.

با انجام این آزمایش پزشک می‌تواند محل بروز مشکل را شناسایی کرده و درمان مناسب را تجویز کند.

از توصیه‎های پزشک متخصص بلع (متخصص گفتاردرمانی) پیروی کنید.

ممکن است این توصیه‎ها را برای شما تجویز کند:

• ورزش و قورت دادن سخت:

  همانطور که ورزش می‌تواند بسیاری از مشکلات حرکتی بیماری پارکینسون را تسهیل کند
  می‌تواند به رفع یا تسهیل مشکل بلع نیز کمک کند.
  تکنیک صوت درمانی لی سیلورمن (LSVT) می‌تواند به بیمارانی که دارای مشکلات شدید گفتاری و بلع هستند کمک کند.
  کار با یک آسیب‎شناس گفتار زبان در یک برنامۀ انفرادی به بیمار کمک می‌کند
  تا عمل بلع را بهتر انجام داده و حرکت غذا از دهان به گلو بهتر و طبیعی‎تر شود.

• تمرین تقویت ماهیچه‎های تنفسی:

  این درمان موجب قوی‌شدن ماهیچه‏های تنفسی شده و سرفه و خفگی را بهبود می‌بخشد.
  همچنین موجب کاهش آسپیراسیون می‌شود.

• تغییر در نوع غذا:

  تعدیل غذاهای مایع و جامد می‌تواند به بهبود بیمار کمک کند.

  در افرادی که مایعات مصرفی وارد راه‎هوایی آنها می‌شود باید غذاهای مایع کمی غلیظ‌‌تر باشند.
  همچنین لقمه‎ها یا جرعه‎های کوچک‌تر یا پوره‎کردن غذاهای جامد می‌تواند مفید باشد.
  آسیب‌شناس گفتار زبان با ارزیابی وضعیت بیمار توصیه‎های لازم را برای اصلاح و تعدیل غذاها به بیمار ارائه می‌دهد.

علاوه بر این بیماران مبتلا به پارکینسون غذا را کمتر و بصورت ناکامل قورت می‌دهند.
درنتیجه ۷۰ درصد بیشتر دارای بزاق هستند و محیط دهان مملو از بزاق می‌شود.
مکیدن آب‏نبات‌های سفت (ترجیحاً بدون شکر) می‌تواند عمل بلع را تحریک کرده و بصورت موقت مانع ترشح بزاق دهان شود.
یک درمان مؤثر تجویزی مصرف قطرۀ چشمی آتروپین روی زبان یا زیر زبان است.
مصرف داروهای ضدپارکینسون می‌تواند عمل بلع را تسهیل کند.
علاوه بر این مشکلات پزشکی غیرمرتبط با پارکینسون می‌تواند منجر به بروز مشکلات بلع شود.
پزشک می‌تواند بااستفاده از آزمایش باریم (آزمایش بلع باریم اصلاح‎شده) مشکلات بلع را تشخیص دهد.

درمان مشکلات گفتاری

برای بهبود مشکلات گفتاری گزینه‎های زیادی وجود دارد.
آسیب‌شناس گفتار زبان می‌تواند در انتخاب بهترین رویکرد به بیمار کمک کند.
متخصصین آسیب‌شناس گفتار زبان متخصصان آموزش‌دیده‌ای هستند
که در زمینۀ ارزیابی و درمان مشکلات گفتاری، بلع، صدا و زبان تخصص یافته‌اند.

از پزشک بخواهید شما را به یک آسیب‌شناس گفتار زبان ارجاع دهد.

همچنین بهتر است با گفتاردرمانی سعادت‌آباد خود تماس بگیرید
تا آنها بتوانند درمورد درمان، شیوۀ مناسب بازپرداخت و پوشش بیمه به شما کمک کنند
و فهرستی از متخصصین آسیب‌شناس گفتار درمان که طرح درمانی شما را پوشش می‌دهند به شما معرفی کنند.
در پایان با آسیب‌شناس گفتار زبان که در زمینۀ درمان بیماران پارکینسون فعال است مشورت کنید.

درمان صدای لی سیلورمن (LSVT)

روش درمانی لی سیلورمن اولین درمان گفتاری اثبات‌شده برای بیماران مبتلا به پارکینسون است.

بعد از گذشت یک ماه از آغاز این نوع درمان بهبودی قابل‏‌توجهی در گفتار بیمار حاصل می‌شود.

• در روش لی سیلورمن آموختن فعالیت‌ها و تمرین‌ها آسان است و تأثیر فوری بر ارتباطات فرد دارد.
• مشخص شده است که انجام تمرینات مربوط به روش لی سیلورمن
  موجب بهبودی فرد شده و تا دو سال بعد از درمان نیز بهبودی ادامه دارد.
• این روش در درمان مشکلات گفتاری و صوتی افراد مبتلا به سندرم‌های ناهنجار پارکینسون عملکرد موفقی داشته است.
  سندرم‌هایی همچون: آتروفی سیستم چندگانه (MSA که قبلاً سندرم Shy-Dragger نام داشت) و فلج فوق هسته‎ای پیش‎رونده (PSP).

گایدلاین‌های LSVT

• تمرین‌ها باید ۴ هفتۀ متوالی و ۴ روز در هفته انجام شوند.
•   در طول روزهای درمان تمرین‌ها را یکبار در میان انجام دهید
  ولی در روزهای دیگر تنها دوبار در روز تمرین‌ها را انجام دهید.
• زمانی‌که درمان ۴ هفته‌ای به پایان رسید هنوز هم تمرین‌ها را
  بصورت روزانه دنبال کنید تا صدای بهبودیافتۀ شما تثبیت شود.
• بر اساس برنامۀ زمان‌بندی ۶ ماهۀ روش لی‎سیلورمن همچنان برای
  ارزیابی‌های مجدد به پزشک متخصص خود مراجعه کنید تا صدای شما و میزان بهبود آن بررسی و کنترل شود.
• درصورتی که در منطقۀ شما گروه‌های گفتار وجود دارد در این گروه‌ها شرکت کنید.
  این گروه‌ها بر بلند فکر کردن تمرکز می‌کنند.
• یک دستگاه دیجیتال سطح صداسنج ابزاری می‌تواند حجم صدای فرد را کنترل کند.این ابزار سنجش را در فاصلۀ بازو قرار دهید تا سطح صدا را اندازه‌گیری کند.

  حجم صدای یک مکالمۀ معمولی بین ۷۴-۶۸ دسی‌بل است

تزریق کلاژن

در درمان اختلالات صدا و گفتار در بیماری پارکینسون تزریق کلاژن نیز یکی دیگر از درمان‌ها است.

• برای این نوع درمان به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی(ENT) مراجعه کنید.
• تزریق کلاژن موجب تقویت پرده‎های صوتی می‌شود که هنگام صحبت کردن خوب بسته نمی‌شوند.
• در این روش درمانی کلاژن بطور مستقیم به پرده‌های صوتی تزریق می‌شود.
• تأثیر کلاژن ۶ ماه است. بعد از گذشت ۶ ماه باید دوباره کلاژن تزریق شود.
• گزارش‌هایی مبنی بر بهبودی در برخی بیمارانی که کلاژن تزریق کرده‌اند وجود دارد.

ابزارهای ارتباطی کمکی

• زمانی‌که خستگی یا بیماری مانع از آن می‌شود
  که با صدای طبیعی صحبت کنید یک ابزار ارتباطی کمکی می‌تواند مفید باشد.
• بیماران مبتلا به پارکینسون معمولاً از یک ابزار تقویتی شخصی استفاده می‌کنند.
• سایر ابزارهای ارتباطی شامل تابلوهای ارتباطی دست‌ساز تا تجهیزات کامپیوتری است.
• آسیب‌شناس گفتار زبان می‌تواند ابزاری مناسب برای شما تجویز کند.
• دستگاه Easy Speech یک دستگاه بازخوردی برای لکنت زبان بوده
  و مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا است.
  این وسیله یک ابزار الکترونیکی کوچک است که شبیه سمعک روی گوش قرار می‌گیرد.
  این وسیله برای افرادی که دچار لکنت زبان هستند یا در گفتار روان مشکل دارند مفید است.

نکاتی برای حل مشکلات گفتاری

• با بلند خواندن (کتاب، روزنامه …) یا آوازخواندن روزانه صدای خود را ورزش دهید و آنرا تقویت کنید.
• آب کافی بنوشید. از فریاد زدن پرهیز کنید و هنگامی که خسته شدید به صدای خود استراحت دهید.
• مانند یک هنرپیشه صدای خود را ورزش و تمرین دهید.
  در وضعیتی مناسب بنشینید و سپس بایستید. گفتار و تنفس خود را ورزش دهید و با صدای رسا صحبت کنید.
• از برداشت و نظرات دیگران دربارۀ صدای خود آگاه شوید و بازخورد دریافت کنید.
  می‌توانید هنگام صحبت در جمع از یک کلمۀ نشانه یا کلمۀ رمز استفاده کنید تا از این طریق بر صحبت کردن واضح تمرکز کنید.
• اگر گفتار یا صدای شما ضعیف است می‌توانید از ابزاری مانند تقویت‎کنندۀ صدا (میکروفن) استفاده کنید.
  دستگاه را روی پیراهن و تلفن خود نصب کنید
  (این ابزار را می‌توان برای صدای ضعیف بکار برد ولی، برای مشکل لکنت زبان یا من‌من کردن مؤثر نیست).

   در مورد ابزارهای کمکی دیگر با یک گفتاردرمانگر مشورت کنید.

• با فردی که در حال صحبت هستید تماس چشمی برقرار کنید.
• صداهای پس‌زمینه را کاهش دهید.
• در جمع یا گروه‌های کوچک اجتماعی شرکت کنید
  (حتی اگر هم‌صحبت شما فقط یک نفر باشد).
• اگر صورت شما فاقد احساس است هنگام ارتباط با دیگران از کلمات مربوط به احساسات استفاده کنید
  (مانند احساس خوشحالی، ناراحتی یا هیجان دارم یا موافق هستم).برای انتقال احساسات خود می‌توانید حالت‌های فیزیکی صورت را تمرین کنید.
• ببینید در کدام مواقع از روز گفتار شما بهتر و روان‌تر است.ملاقات‌های اجتماعی خود را برای این اوقات از روز تنظیم کنید.

براساس گزارش‌های جمع‌آوری شده افراد بسیاری گفته‌اند که صدای آنها بسیار ضعیف است
بطوریکه دیگران از آنها خواسته‌اند کلمات را دوباره ادا کنند.

ممکن است برخی بیماران مبتلا به پارکینسون دارای صدای ناهنجار، زبر و خشن باشند.

برای بهبود این مشکل استراتژی‌های زیر را امتحان کنید:

• قبل از صحبت کردن نفس عمیق بکشید.
• بین عبارات مکث کنید و نفس بگیرید.
• عقاید و نظرات خود را در جملات کوتاه و مختصر بیان کنید.
• بلندتر از آنچه فکر می‌کنید لازم است صحبت کنید.
• هنگامی که در میان همهمه و شلوغی صحبت می‌کنید فریاد نزنید.
• وقتی خسته شدید به صدای خود استراحت دهید.
• سرفه کردن یا صاف کردن گلوی خود را کم کنید.
• یک بلع سفت و سخت را امتحان کنید.
• با مصرف دارو سوزش سردل را حذف یا کم کنید.
• هوای منزل را مرطوب نگاه دارید.