تاخیر در رشد کودکان ۳ تا ۵ سال
شناخت نشانه های تاخیر در رشد میتواند به تشخیص به موقع آن کمک کند.
هر کودک با سرعت منحصر به فردی رشد میکند و محدوده رشد طبیعی بسیار گسترده است.
کمتر از نیمی از کودکانی که دچار تاخیر در رشد هستند پیش از شروع مدرسه شناسایی میشوند.
اگر میخواهید از رشد طبیعی کودک خود اطمینان پیدا کنید،
برای شناخت و تشخیص تاخیر در رشد عاطفی، ذهنی و فیزیکی منتظر نمانید.
مداخله زود هنگام بهترین شیوه برای کمک و حتی بهبود عملکرد کودک است.
رشد گفتار کودک_ فرزندان
تاخیر رشد کودک چیست؟
انواع مختلفی از تاخیر در رشد کودکان وجود دارد. آنها ممکن است در هر یک از موارد زیر دچار مشکل باشند:
- زبان و مهارت های کلامی
- حرکت یا مهارت های حرکتی
- مهارت های هیجانی و اجتماعی
تاخیر در رشد زبان و مهارت های کلامی:
زبان و مهارتهای کلامی شایع ترین نوع تاخیر رشدی هستند.
مهارتهای کلامی به توانایی بیان کلامی که در برگیرنده شکل گیری و ترکیب کلمات است، اشاره دارد.
زبان یک سیستم گستردهتر برای توصیف و دریافت اطلاعات و توانایی درک و فهم دستورات کلامی است.
علل شایع:
- در معرض بیش از یک زبان بودن
- اختلال یادگیری
- مشکلات شنوایی (ممکن است شنوایی کودکانی که عفونت گوش مکرر دارند، دچار تغییر شود)
- اتیسم و اختلالات مشابه که بر رشد و تعامل اجتماعی آسیب میرسانند.
نشانههای تاخیر رشد زبان و گفتار:
- ۳ سالگی: نمی تواند با جملات کوتاه حرف بزند.
- ۴ سالگی: از جملاتی که با بیشتر از ۳ کلمه ساخته می شود، استفاده نمی کند. از ضمایر “من” و “تو” به شکل نادرست استفاده می کند.
- ۵ سالگی: در فهم دستورات دو بخشی که حروف اضافه در آنها به کار رفته است، مشکل دارند. نمی تواند اسم و فامیلش را بگوید. از کلمات جمع و یا افعال گذشته به درستی استفاده نمی کند. درباره فعالیت های روزانه اش حرف نمی زند.
تاخیر در مهارتهای حرکتی:
مشکلات حرکتی در کودکان می تواند مربوط به اشکال در مهارت های حرکتی درشت مانند بازی کردن
با توپ و یا مربوط به اشکال در مهارتهای حرکتی ظریف مانند رنگ کردن باشد.
علل محتمل:
کودکانی که در موسسات نگهداری میشوند، مورد تحریک محیطی قرار نمیگیرند یا اتیسم دارند،
ممکن است دچار مشکلی باشند که به آن “اختلال یکپارچگی حسی” گفته میشود.
این اختلال چندگانه میتواند موجب مشکلات حسی زیر شود:
- اشکال در برنامه ریزی و هماهنگی حرکتی
- واکنش همراه با ترس نسبت به حرکات ساده یا نیاز شدید به جستجوی درون داد حسی
- واکنش شدید به لمس، بافت یا درد
نشانه های هشدار دهنده تاخیر رشد حرکتی:
- ۳ سالگی: اغلب زمین میافتد یا برای بالا و پایین رفتن از پله های دچار مشکل میشود.
نامفهوم صحبت می کند و گفتارش قابل درک نیست. برای کار کردن با اشیا کوچک دچار مشکل میشود
نمی تواند بیشتر از ۴ قطعه خانه سازی را روی هم قرار دهد.
- ۴ سالگی: نمیتواند توپ را بالای سرش بیندازد. نمی تواند درجا بپرد. نمی تواند سه چرخه سوار شود.
نمیتواند مداد رنگی را بین انگشت شست و انگشتانش بگیرد و در نوشتن مشکل دارد.
نمیتواند ۴ بلوک خانه سازی را روی هم بچیند
- ۵ سالگی: نمیتواند ۶ تا ۸ قطعه خانهسازی را روی هم قرار دهد. به سختی مدادرنگی را در دست میگیرد.
به سختی لباسهایش را در میآورد. نمیتواند به خوبی دندانهایش را مسواک بزند. نمیتواند دستانش را شسته و خشک کند.
تاخیر رشد مهارت های اجتماعی و هیجانی:
این مشکل معمولا قبل از شروع مدرسه خودش را نشان میدهد و ممکن است برای
کودک اشکالاتی در تعامل با بزرگسالان و یا همسالان به وجود بیاورد.
علل محتمل:
- اهمال و مسامحه مانند سپردن زود هنگام کودک به موسسات نگهداری کودک
- فرزندپروری غیرموثر
- دلبستگی ضعیف
یکی دیگر از دلایل متداول تاخیر رشد اجتماعی یا هیجانی، “اختلال رشد فراگیر” است که به آن پی دی دی هم گفته میشود.
در زیر به گروهی از اختلالات دیگر که میتوانند منجر به مشکلات ارتباطی خفیف تا شدید شوند، اشاره شده است.
- اتیسم که یک اختلال متداول چندگانه است.
- سندرم آسپرگر که یک بیماری مشابه اتیسم است.
- اختلال فروپاشنده کودکی که معمولا در کودکان ۳ تا ۴ سال شایع است.
- سندرم رت که اغلب شامل عقب ماندگی ذهنی است و بیشتر در دختران شایع است.
رشد گفتار و زبان کودکان ۲ ساله
نشانههای هشدار دهنده تاخیر رشد هیجانی و اجتماعی:
- ۳ سالگی: به کودکان دیگر علاقه نشان نمیدهد. در جدا شدن از والدین یا مراقب مشکل شدید دارد. ارتباط چشمی برقرار نمیکند.
- ۴ سالگی: به سختی و با گریه از والدین جدا می شود. با کودکان دیگر ارتباط برقرار نمیکنید و آنها را نادیده میگیرد.
به افراد غیر از اعضای خانواده واکنش نشان نمی دهد. وقتی ناراحت یا عصبانی است به اطراف ضربه میزند.
در برابر لباس پوشیدن، خوابیدن یا دستشویی رفتن مقاومت می کند.
- ۵ سالگی: بیشتر اوقات خجالتی، ترسو، غمگین یا پرخاشگر است و هیجاناتش را نشان نمیدهد.
به راحتی از والدین جدا نمیشود. به بازیهای خیالی و یا بازی با دیگر کودکان علاقه نشان نمیدهد.
تاخیر رشد شناختی:
اشکال در مهارت های تفکر و شناختی ممکن است بر اثر نقص ژنتیکی، عوامل محیطی، بیماریها،
تولد زودرس، اختلالات سیستم عصبی، کمبود اکسیژن هنگام تولد و حتی تصادفات ایجاد شود.
علل محتمل:
- محیط آموزشی نامناسب و فقیر
- اهمال و مسامحه والدین و یا سپردن زودهنگام کودک به موسسات نگهداری کودک
- طیف گسترده اختلالات یادگیری
- مصرف الکل یا مسمومیت در دوران بارداری
- وجود یکی از اختلالات رشد فراگیر مانند اتیسم
نشانه های هشدار دهنده تاخیر رشد شناختی:
- ۳ سالگی: در جمع دچار مشکل می شود. قادر به فهم دستورالعملهای ساده نیست.
در بازهای “وانمودی” مشارکت نمیکند. علاقه زیادی به اسباب بازی نشان نمیدهد.
- ۴ سالگی: به بازیهای تعاملی علاقه نشان نمیدهد. در بازیهای خیالی مشارکت نمیکند. نمیتواند با جمع روبهرو شود.
- ۵ سالگی: به آسانی از کوره در میرود. نمیتواند بیشتر از ۵ دقیقه روی یک فعالیت تمرکز کند./
منبع: انجمن مطالعات کودکان پیش از دبستان
یکی از موضوعات خیلی حساس و نگران کننده والدین کودکان تاخیر رشدی کودکان می باشد که ما خیلی بابت ابن مساله داریم اذیت میشیم و نمیدونیم به حرف کی گوش کنیم
زنده باشید ، در اسرع وقت اقدام برای کاردرمانی و گفتار درمانی اقدام کنید