درمان تاخیر در گفتار کودک دو ساله
وقتی کودک شما به دو سالگی میرسد، انتظار دارید واژههای جدیدی بر زبان بیاورد و جملات کوتاه بسازد. اما اگر متوجه تاخیر در گفتار کودک دو ساله شدید، ممکن است احساس نگرانی و سردرگمی کنید. آیا این یک مشکل موقتی است یا نیاز به بررسی تخصصی دارد؟ در این مقاله به صورت کامل و علمی به دلایل تاخیر در گفتار، نشانهها، و راهکارهای عملی برای کمک به کودک پرداختهایم. با مطالعه این مطلب، والدین میتوانند با آرامش و اطمینان مسیر رشد گفتار کودکشان را هدایت کنند.
تاخیر در گفتار کودک دو ساله چیست؟
تاخیر در گفتار زمانی رخ میدهد که رشد زبان و تواناییهای گفتاری کودک نسبت به سن او کمتر باشد. برای مثال، یک کودک دو ساله معمولاً باید بین ۵۰ تا ۱۰۰ واژه بداند و قادر باشد جملات دو یا سه کلمهای بسازد. وقتی این مهارتها به تأخیر میافتد، والدین باید دلایل مختلفی را بررسی کنند، از جمله عوامل ژنتیکی، محیطی و پزشکی.
آیا تاکنون این سوالات به ذهن شما خطور کرده است؟
- چرا فرزند من هنوز صحبت نمیکند؟
- آیا کودک من باید از کلمات بیشتری استفاده کند؟
- برای کمک به فرزندم چه کاری میتوانم انجام دهم؟
- چرا نمیتوانم بفهمم فرزندم چه چیزهایی را بهتر تلفظ میکند؟
- آیا کودک من به گفتاردرمانی نیاز دارد؟
اگر کودک شما یک یا چند مورد از این نشانههای هشداردهنده را دارد، مهم است که به طور جدی پیگیری کنید. تشخیص زودهنگام میتواند تفاوت بزرگی در مسیر درمانی ایجاد کند.
« گفتاردرمانی »
« کاردرمانی »
« نوروفیدبک »
مشاوره و رزرو نوبت با شماره های زیر تماس بگیرید:
۰۲۱۲۲۳۶۷۰۳۶
۰۲۱-۲۲۳۶۷۰۳۷
۰۹۱۲۰۴۵۲۴۰۶
۰۹۲۱۴۸۶۱۹۴۹
در صورتی که این سوالات برایتان مطرح شده است، ممکن است کودک شما مبتلا به تاخیر در گفتار یا تاخیر در زبان باشد. در بسیاری از مواقع، وقتی از کودکان مبتلا به تاخیر در گفتار صحبت میکنیم به تاخیر در تلفظ (گفتار) و همچنین تاخیر در مهارتهای عمومی گفتار (زبان) اشاره میکنیم. هرچند قانون مطلقی در این مورد وجود ندارد، معمولاً وقتی کودکان تا ۱۸ ماهگی کمتر از ۱۰ کلمه، یا کمتر از ۸۰ کلمه تا ۲ سالگی استفاده کنند، آنها را مبتلا به تاخیر گفتاری در نظر میگیریم. برخی از کودکان باوجود تاخیر در مهارتهای گفتاری و زبان، بدون مشکل رشد میکنند؛ برخی هم نیاز به کمک گفتار/زبان درمانی خواهند داشت.
راهی برای تشخیص اینکه فرزندتان از کدام مسیر میگذرد نیست، اما اگر نگران هستید، کارهای زیادی وجود دارد که میتوانید در خانه انجام دهید تا به فرزندتان کمک کنید. در اینجا چند توضیح مختصر از بعضی از آن موارد ذکر شده است. من توصیه میکنم قبل از معرفی راهبرد بعدی، یک راهبرد را به مدت یک هفته امتحان کنید. نیازی به انجام تمام راهبردها به طور مداوم نیست، فقط چند بار در روز یا هفته انتخاب کنید که آن را تمرین کنید.
نشانه های تاخیر در گفتار کودک دو ساله
تشخیص زودهنگام تاخیر در گفتار میتواند مسیر درمان را کوتاهتر و اثربخشتر کند. برخی از مهمترین نشانهها عبارتند از:
- عدم تولید صداهای ساده یا کلمات ابتدایی
- استفاده محدود از واژهها یا عدم ترکیب کلمات
- عدم توانایی در بیان نیازهای ساده یا اعتراض به چیزها
- عدم پاسخگویی به اسامی یا دستورات ساده
- تلاش نکردن برای تقلید صداها یا کلمات والدین
مطالعات نشان دادهاند که حدود ۱۰٪ کودکان دو ساله با تاخیر گفتار روبهرو هستند، اما تنها بخش کوچکی از آنها نیاز به درمان تخصصی دارند.
علت تاخیر در گفتار کودک ۲ ساله
شناخت دلایل زمینه ای تاخیر در گفتار کودک ۲ ساله میتواند به والدین کمک کند تا رویکرد مناسبی را برای حل مشکل اتخاذ کنند.
- مشکلات شنوایی: یکی از شایعترین دلایل تاخیر در گفتار، مشکلات شنوایی است. اگر کودک نتواند صداها را به درستی بشنود، نمیتواند آنها را تقلید کند. عفونتهای مکرر گوش میانی (اوتیت) میتواند باعث افت موقت شنوایی شود و بر رشد گفتار تأثیر بگذارد.
- مشکلات رشد دهان و زبان: گاهی اوقات، مشکلاتی مانند کوتاه بودن بند زیر زبان (فرنولوم) میتواند حرکت زبان را محدود کرده و مانع تولید برخی صداها شود. این وضعیت که به “زبانبسته” معروف است، قابل درمان است.
- عوامل محیطی و کمبود تحریک: محیطی که کودک در آن رشد میکند، نقش بسیار مهمی دارد. اگر والدین یا مراقبان به اندازه کافی با کودک صحبت نکنند، کتاب نخوانند و به سوالات او پاسخ ندهند، رشد گفتار او میتواند کندتر از حد طبیعی باشد. استفاده بیش از حد از صفحههای نمایش (مانند تلویزیون و تبلت) نیز به شدت به رشد گفتار آسیب میزند.
- مشکلات شناختی و رشدی: در برخی موارد، تاخیر در گفتار میتواند نشانهای از یک مشکل رشدی یا شناختی بزرگتر مانند اختلال طیف اوتیسم یا تاخیر رشد کلی باشد. در این موارد، تاخیر گفتار اغلب با سایر علائم رشدی همراه است.
- دو زبانگی: اگر کودک در خانهای با دو زبان مختلف بزرگ میشود، ممکن است در ابتدا کمی کندتر از کودکانی که فقط یک زبان میآموزند، صحبت کند. این یک تاخیر طبیعی و موقتی است و معمولاً با گذشت زمان بهبود مییابد. دو زبانگی خود به تنهایی دلیل تاخیر گفتار نیست.
چه زمانی باید به متخصص مراجعه کنید؟
در دنیای امروز، اطلاعات فراوانی در دسترس است، اما تشخیص و درمان صحیح نیازمند نظر متخصص است.
قانون “۲۵، ۵۰، ۷۵” را به خاطر بسپارید:
اگر کودک شما تا ۲ سالگی کمتر از ۲۵ کلمه میگوید.
اگر تا ۲.۵ سالگی نمیتواند جملات ۵۰ کلمهای بسازد.
اگر تا ۳ سالگی بیش از ۷۵ درصد از صحبتهایش نامفهوم است.
اگر هر یک از این شرایط را مشاهده کردید، زمان آن رسیده است که با یک گفتاردرمانگر مشورت کنید. گفتاردرمانگر میتواند با ارزیابی دقیق، علت اصلی تاخیر را تشخیص دهد و برنامه درمانی مناسبی را ارائه کند. علاوه بر این، ارزیابی شنوایی توسط شنواییسنج نیز امری ضروری است.
درمان تاخیر در گفتار کودک ۲ ساله
گفتگو با خود
دربارۀ کارهایی که انجام می دهید صحبت کنید. آنچه در دست دارید، اعمالی که انجام میدهید،
آنچه میبینید ، احساس شما، و آنچه میشنوید ، بو میکنید یا میچشید را توصیف کنید.
درمورد همۀ اینها صحبت کنید! کودک با شنیدن صحبت شما، درمورد همۀ آن موارد یاد میگیرد.
در اینجا مهم این است که سخنان شما کوتاه باشد.
بهعنوان یک قاعدۀ کلی، شما باید با عباراتی صحبت کنید که در حد کودکتان یا با سطح کمی بالاتر باشد.
بهعنوان مثال، اگر کودک شما هنوز صحبت نمیکند، یا هر بار فقط از یک کلمه استفاده میکند،
شما باید با عبارات یککلمهای و دوکلمهای صحبت کنید، مانند: «توپ، پرتاب، توپ را پرتاب کن».
اگر کودک شما بیشتر از کلمات منفرد استفاده میکند، اما شروع به کنار هم گذاشتن چند عبارت دوکلمهای کردهاست،
هنگام صحبت با کودک خود از عبارات دوکلمهای زیادی استفاده کنید،
اما تعدادی عبارت سهکلمهای را نیز به همان اندازۀ عبارات یک کلمهای به زبان بیاورید.
از تکرار متعدد کلمات یکسان نترسید. کودکان از طریق تکرار یاد میگیرند.
استفاده از زبان اشاره
در این راهبرد، شما همچنان از گفتگو با خود، که در بالا توضیح داده شد، استفاده میکنید؛
اما کلمۀ گفتاری خود را با نشانی از زبان اشاره جفت میکنید.
محققان دریافتهاند که زبان اشاره بهعنوان ابزاری عالی برای به حرف آوردن بچهها (یا بیشتر صحبت کردن)،
خصوصاً کودکان مبتلا به تاخیر زبانی است.
به محض یادگیری قدرت ارتباط از طریق اشاره، آنها سریعاً اشاره را برای زبان گفتاری کنار میگذارند؛
زیرا همواره گفتار روش موثرتری برای برقراری ارتباط خواهدبود.
برای یادگیری برخی اشارات اساسی می توانید از هر کتاب / وب سایت / یا دیویدی که زبان اشاره یا اشارۀ کودک را آموزش میدهد، استفاده کنید.
در کتاب الکترونیکی من، راهنمای گفتار و زبان درمانی، راهنماییهای دقیقتری درمورد استفاده از زبان اشاره
در ارتباط با مبتلایان به تاخیر در گفتار وجود دارد. من در فروشگاه خود فلشکارت زبان اشاره نیز دارم.
صحبت موازی
این راهبرد بسیار شبیه راهبرد «گفتگو با خود» است، اما شما به جای صحبت کردن در مورد آنچه انجام میدهید، درمورد آنچه فرزندتان انجام میدهد صحبت خواهیدکرد.
میتوانید اشیایی را که کودک شما استفاده میکند، اعمالی که انجام میدهد، احساس او، آنچه میشنود و…
را برچسبگذاری کنید.
مطمئن شوید که با استفاده از جملاتی ادامه میدهید که مطابق یا کمی بالاتر از سطح جملاتی هستند
که فرزند شما استفاده میکند، حتی اگر فقط در حد یک یا دو کلمه باشد.
گسترش یا بسط دهی
در این راهبرد، شما بر اساس گفتار یا حرکات کودک خود پیش خواهید رفت.
هرچه فرزندتان میگوید را بگویید، و یک کلمه به آن اضافه کنید.
اگر کودک شما می گوید «توپ»، میتوانید بگویید «توپ میخواهم»، «توپ من»، «توپ زرد»، «پرتاب توپ»
یا هر چیز دیگری که حاوی کلمۀ توپ بهعلاوه کلمهای دیگر باشد.
حتی میتوانید از دو یا سه مثال مختلف استفاده کنید.
اگر کودک شما هنوز چیزی نمیگوید، میتوانید بر اساس حرکات او ادامه دهید.
هر وقت او به چیزی اشاره کرد یا حرکتی کرد که سعی در برقراری ارتباط با شما دارد، کلمهای را بیان کنید که همراه با آن حرکت باشد.
میتوانید چیزی که کودک به آن اشاره کرده یا به سمت آن دست دراز میکند را نامگذاری کنید.
عواطفی را که احساس میکند، یا هر چیز دیگری که احساس میکنید کودک شما دارد تلاش میکند
تا با آن ارتباط برقرار کند را برچسبگذاری کنید.
ساخت دایره لغات بیانی
در این راهبرد، شما برای افزایش واژگان دریافتی کودک خود تلاش خواهیدکرد.
واژگان دریافتی شامل تمام کلماتی میشود که هنگامی که شما آنها را میگویید، کودک میفهمد؛
حتی اگر خودش هنوز آنها را نگفته باشد. کودکان قبل از استفاده از کلمات، ابتدا باید آنها را درک کنند.
میتوانید واژههای دریافتی فرزند خود را با اشارۀ او به تصاویر، اشیا یا افراد، وقتی آنها را برایش برچسب گذاری کردهاید، افزایش دهید.
بهعنوان مثال: میتوانید بگویید «بابا کجاست؟» و به او کمک کنید تا به سمت بابا اشاره یا نگاه کند.
این کار هنگام خواندن کتاب عالی است.
با گفتن « ___ کجاست؟»، «____را به من نشان بده» یا «به ____اشاره کن»
میتوانید از فرزند خود بخواهید که به شیئی در کتاب اشاره کند.
به کودک خود کمی زمان دهید و اگر او نتوانست اشیاء مورد نظر را پیدا کند، میتوانید آن را برای او مشخص کنید، و همچنین به او کمک کنید تا به آن اشاره کند.
این کار را ادامه دهید و به زودی کودک شما شروع به درک کلمات بیشتری میکند.
اطلاعات بیشتر
با این ۵ مرحله آسان شروع کنید، و ببینید فرزندتان چطور عمل میکند.
اگر مهارتهای گفتاری و زبانی کودک شما به بهبود ادامه داد، پس در مسیر درست قرار دارید!
با این حال، اگر این فعالیتها به کودک شما کمک نکند،
ممکن است لازم باشد برای پشتیبانی بیشتر با یک آسیبشناس گفتار و زبان (SLP) تماس بگیرید.
کلینیک گفتار درمانی کودکان ونک ، معمولاً منبع خوبی برای یافتن یک SLP در نزدیکی شما است.
نتیجهگیری
تاخیر در گفتار کودک دو ساله یک مسئله رایج است که با تشخیص به موقع و استفاده از راهکارهای عملی میتواند بهبود یابد. والدین با ایجاد محیط غنی زبانی، بازیهای آموزشی و مشاوره تخصصی میتوانند مسیر رشد گفتار کودک را تسریع کنند و نگرانیهای خود را کاهش دهند. یادگیری و رشد گفتار یک فرآیند تدریجی است و حمایت مستمر والدین نقش کلیدی دارد.
منبع: https://www.speechandlanguagekids.com/speech-delay-help/
مشاوره و رزرو نوبت با شماره های زیر تماس بگیرید:
۰۲۱۲۲۳۶۷۰۳۶
۰۲۱-۲۲۳۶۷۰۳۷
۰۹۱۲۰۴۵۲۴۰۶
۰۹۲۱۴۸۶۱۹۴۹