سندرم آسپرگر چیست و چه علائمی دارد؟
سندرم آسپرگر یک نوع اختلال رشدی عصبی است که با مشکلات قابل توجه در ارتباط بین فردی و ارتباط غیرکلامی، مشخص میشود.
سندرم آسپِرگِر (AS) موجب بروز مشکلات فراوان در تعاملات اجتماعی و الگوهای رفتاری تکرارشونده و محدودکننده میشود.
این عارضه در گذشته مستقل از اوتیسم شناخته میشد، اما در سال ۲۰۱۳
در ویرایش پنجم «راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی» در زیرمجموعهی اختلال طیف اوتیسم (ASD) قرار گرفت.
افراد دارای سندرم آسپرگر به سختی میتوانند با دیگران تعامل برقرار کنند و معمولا دچار اضطراب و سردرگمی میشوند.
علل سندرم آسپرگر
علت دقیق این سندرم مشخص نیست، اما به نظر میرسد که این عارضه بر اثر ترکیبی از عوامل ژنتیکی
و محیطی که موجب تغییراتی در تکامل مغز میشوند، به وجود میآید. از آنجایی که سندرم آسپرگر میتواند
در نسلهای بعدی یک خانواده نیز ادامه پیدا کند، گفته میشود که برخی موارد آن دارای زمینههای ارثی است.
عدهای از پژوهشگران معتقدند که عوامل محیطی در اوایل دوران بارداری میتوانند در ایجاد سندرم آسپرگر مؤثر باشند،
اما این باور هنوز ثابت نشده است. ناهنجاریهای مغزی نیز شاید با سندرم آسپرگر در ارتباط باشند.
همچنین پژوهشگران از طریق تصویربرداریهای پیشرفتهی مغزی متوجه تفاوتهای ساختاری و کارکردی
در نقاط خاصی از مغز مبتلایان به سندرم آسپرگر شدهاند.
علائم سندرم آسپرگر
- عدم آگاهی اجتماعی
- عدم علاقه به اجتماع / و ایجاد رابطه دوستی
- دشوار ساختن و حفظ دوستی
- ناتوانی در تحلیل اندیشه ها، و احساسات دیگران
- بیش از حد با دقت نگاه کردن و یا اجتناب از تماس با چشم
- عدم تغییر شکل صورت و یا استفاده از عبارات چهره اغراق آمیز
- عدم استفاده یا درک حرکات
- ناتوانی درک نشانه های غیر کلامی یا ارتباطات
- عدم توجه به مرزهای بین فردی
- غالبا حساس به صدا، لمس، بوی ، و محرک های تصویری
- انعطاف پذیری و بیش از حد وابستگی به روال
- الگوهای حرکتی کلیشه ای و تکراری ،مانند حرکت دست .
- وسواس خاص در باره برخی وسایل و مسائل
تفاوت اوتیسم و آسپرگر
همچنین کودکان دارای آسپرگر به رغم تلاش زیاد، تمایلی به گفتوگو ندارند.
رشد زبان در کودکان مبتلا به سندرم آسپرگر معمولا در مقایسه با افراد دارای اوتیسم طبیعی است.
کودکان دارای سندرم آسپرگر، نمرات طبیعی در آزمونهای زبان شامل واژگان،
و دستور زبان دارند که موجب تمایز این سندرم با اوتیسم است.
کودکان و افراد دارای اختلال سندرم آسپرگر دارای هوش معمولی هستند و میتوانند در جامعه حضور موثری داشته باشند.
میزان شیوع
یک از هر ٢٠٠ کودک به این سندرم مبتلا هستند. میزان شیوع این سندرم در هر دو جنس وجود دارد
اما در جنس پسر بیشتر از دختر است. از هر ۴ پسر یک دختر به سندرم اسپرگر مبتلا است.
روشهای درمان
برخی از این درمانهای عبارتاند از:
آموزش مهارتهای تحصیلی و آکادمیک:
درمانهای کمکآموزشی میتوانند برای کودکان که به این سندرم تشخیص داده میشوند، بسیار مفید باشند.
در این نوع درمان مهارتهایی ازجمله سازماندهی یادداشتها، مدیریت اهداف تکالیف و سایر نیازهای خاص یادگیری
به کودک آموزش داده میشوند. اغلب کودکان مبتلا به سندرم آسپرگر میتوانند با دانشآموزان مدارس عادی ادغام شوند.
آموزش مهارت های اجتماعی:
مبتلایان به سندرم آسپرگر درنتیجهی آموزش مهارتهای اجتماعی یاد میگیرند که تعاملاتشان
با دیگران را از طریق درک نشانههای اجتماعی و بروز واکنش مناسب بهبود ببخشند.
آموزش مهارتهای ارتباطی:
افراد دارای سندرم آسپرگر به کمک گفتار درمانی و آموزشهای زبانی خاص برای مثال یاد میگیرند
که چطور مکالمه با دیگران را آغاز و ادامه دهند. فرد در این دسته از آموزشها همچنین یاد میگیرد
که لحن صدا هنگام سؤالپرسیدن، تأییدکردن، ابراز مخالفت یا فرماندادن چگونه باید باشد.
از دیگر آموزشهای مرتبط میتوان به چگونگی تفسیر نشانههای کلامی و غیرکلامی و نحوهی پاسخ صحیح به این نشانهها اشاره کرد.
رفتار درمانی شناختی (CBT):
مبتلایان به این سندرم از طریق رفتار درمانی شناختی یاد میگیرند که احساساتشان را کنترل کنند
و از علایق وسواسی و روتینهای تکرارشونده بکاهند.
تغییر و اصلاح رفتار:
تغییر و اصلاح رفتار شامل استراتژیهایی است که موجب تقویت رفتارهای مثبت و کاهش رفتارهای بیهوده میشود.
کار درمانی و فیزیوتراپی:
کاردرمانی و فیزیوتراپی در مبتلایان به این سندرم موجب بهبود مشکلات یکپارچگی حسی و تقویت هماهنگیهای حرکتی میشود.
دارو درمانی:
هیج دارویی برای سندرم آسپرگر وجود ندارد، اما ممکن است برخی داروهای خاص برای رفع علائم و درمان اضطراب تجویز شوند.