حرف زدن نامفهوم کودک و راه درمان | علت نامفهوم حرف زدن کودک
نامفهوم حرف زدن کودک یکی از نگرانیهای رایج والدین است؛ بهخصوص زمانی که کودک در سنین ۲ تا ۵ سالگی قرار دارد و باید مهارتهای گفتاریاش بهتدریج کامل شود. وقتی کودک کلمات را نامشخص ادا میکند، حروف را اشتباه تلفظ میکند یا هنگام صحبت کردن مفهوم جملات او قابل فهم نیست، طبیعی است که والدین دچار اضطراب شوند و به دنبال علت و راهحل این مشکل باشند.
در واقع، آمارهای جهانی نشان میدهد که حدود ۸ تا ۱۲ درصد کودکان پیشدبستانی درجاتی از اختلالات گفتاری دارند که اگر به موقع تشخیص داده شوند، بهسادگی قابل درمان هستند. در این مقاله بهصورت جامع به موضوع علت نامفهوم حرف زدن کودک میپردازیم، مهمترین دلایل این وضعیت را بررسی میکنیم، راهکارهای کاربردی ارائه میدهیم و به پرسشهای پرتکرار والدین پاسخ میدهیم.
اگر کودک شما نمیتواند واضح صحبت کند، توضیحش ممکن است وضعیتی باشد که کنش پریشی گفتار نامیده میشود، همچنین به آن دیس پراکسی کلامی، آپراکسی یا کنش پریشی مفصل رشد نیز میگویند.
این مقاله بر اساس تجربه گفتاردرمانی متخصص گفتار با کودکان مبتلا به کنش پریشی است.
هدف این مقاله کمک به والدین و معلمان در درک کنش پریشی است، چرا کودکان مبتلا به کنش پریشی ممکن است قادر به تلفظ برخی اصوات نباشند و تأخیر گفتار یا گفتار نامفهوم داشته باشند، صحبت کردن برای کودک مبتلا به کنش پریشی چگونه به نظر میرسد، گفتار درمانی چگونه میتواند کمک کند و نکات آموزشی برای والدین و معلمان پیشنهاد میدهد.
علت نامفهوم حرف زدن کودک چیست؟
برای درک درست موضوع، ابتدا باید دانست که نامفهوم حرف زدن همیشه نشانه مشکل جدی نیست. گاهی صرفاً یک تأخیر طبیعی در رشد گفتار است؛ اما در برخی مواقع ناشی از عوامل پزشکی، محیطی یا عصبی است. در ادامه ۱۰ علت مهم این مسئله را بررسی میکنیم:
- ضعف عضلات دهان، زبان یا لبها
اگر عضلات گفتاری کودک به اندازه کافی تقویت نشده باشد، او نمیتواند حروف را درست ادا کند. ضعیف بودن زبان یا لبها باعث میشود کلمات نامشخص، مبهم یا ناقص تلفظ شوند. - مشکلات شنوایی (حتی خفیف)
کمشنوایی جزئی یا عفونت مکرر گوش میتواند باعث شود کودک صدای صحیح حروف را نشنود و در نتیجه نتواند آنها را درست تکرار کند. تحقیقات نشان میدهد که بیش از ۳۰٪ مشکلات گفتاری کودکان مستقیماً با شنوایی مرتبط است. - دیرآموزی یا تأخیر رشدی گفتار
برخی کودکان از نظر ذهنی سالماند اما مهارتهای گفتاری آنها با تأخیر رشد میکند. این کودکان معمولاً با کمی تمرین و گفتاردرمانی، پیشرفت چشمگیری میکنند. - مشکلات عصبی یا حرکتی (آپراکسی گفتار)
در این اختلال، مغز کودک نمیتواند فرمان درست برای حرکت زبان و لبها صادر کند. کودکان مبتلا با وجود اینکه میدانند چه میخواهند بگویند، قادر نیستند آن را واضح بیان کنند. - مدلسازی نادرست محیطی
اگر اطرافیان کودک واضح صحبت نکنند، از کلمات ناقص استفاده کنند یا کودک زمان کمی برای مکالمه داشته باشد، الگوی صحیح گفتار شکل نمیگیرد. - مشکلات روحی، اضطراب یا کمبود اعتمادبهنفس
کودکانی که خجالتی هستند یا در محیطهای پرتنش بزرگ میشوند، معمولاً کمتر صحبت میکنند. این کاهش تمرین باعث میشود حرف زدن نامفهوم شود. - اختلالات یادگیری زبان
این کودکان در پردازش اطلاعات زبانی مشکل دارند. مفهوم کلمات را میفهمند، اما بیان آنها با سختی همراه است. - مشکلات ساختاری دهان و فک
مشکلاتی مانند زبانبند، کام شکری، انحراف فک یا دندانهای نامرتب میتوانند بر وضوح گفتار تأثیر بگذارند. - استفاده زیاد از موبایل، تلویزیون و تبلت
کودکی که زمان زیادی را با صفحهنمایش میگذراند، کمتر تعامل کلامی دارد. آمارها نشان میدهد کودکانی که بیش از ۳ ساعت در روز در معرض موبایل هستند، دو برابر بیشتر دچار مشکلات گفتاری میشوند. - کمبود تمرین گفتاری و گفتگو با کودک
رشد گفتار بدون تعامل کافی با والدین امکانپذیر نیست. گفتوگو، داستانخوانی و بازیهای کلامی نقش بسیار مهمی در رشد بیان کودک دارند.
چه نشانههایی از حرف زدن نامفهوم کودک را باید جدی بگیریم
اگر کودک شما یکی از علائم زیر را دارد، بهتر است موضوع را بررسی کنید:
- تلفظ مبهم و نامفهوم
- حذف حروف یا جایگزین کردن آنها
- گفتن کلمات ناقص
- ناتوانی در ساخت جمله کامل
- بههمریختگی کلمات در یک جمله
- سختی در تقلید کلمات
- محدود بودن دایره لغات نسبت به همسالان
اگر چند مورد همزمان مشاهده شود، مشورت با گفتاردرمانگر ضروری است.
کنش پریشی گفتار چیست؟ (نامفهوم حرف زدن)
همانطور که در بالا ذکر شد، شما ممکن است با اصطلاحات مشابهی برای این بیماری مثل
دیس پراکسی کلامی، آپراکسی یا کنش پریشی مفصل رشد مواجه شوید.
کنش پریشی گفتار منجر به نامفهوم بودن گفتار یا تاخیر در گفتار میشود زیرا اختلال در برنامه ریزی ارادی حرکات عضلات گفتاری وجود دارد.
این مشکلات با حرکات غیرارادی رخ نمیدهد. به عنوان مثال،
کودک ممکن است بتواند با زبان خود غذا را لیس بزند، اما قادر به حرکت دادن زبان برای گفتن صدای «ای» در کلمهای مانند «شیر» نیست.
این مشکل هنگامی رخ میدهد که مغز سعی دارد برای عضلات گفتاری در یک حرکت خاص یا
حرکات دنبالهداری برنامه بریزد – به نوعی آن پیام در هم میریزد.
مثل این است که سعی کنید تلویزیون کابلی را بدون مبدل مناسب تماشا کنید. ست تلویزیون شما هیچ مشکلی ندارد.
فقط تلویزیون شما نمیتواند سیگنالی را که ایستگاه ارسال میکند بخواند.
با کنش پریشی، نقصان وقتی رخ میدهد که برنامه ریزی عضلات گفتاری در حین تولید صدای خاص در مکان مشخصی قرار بگیرند،
که میتواند صداهایی مثل «س»، یا «پ» یا «ک» باشد، و همچنین برنامه ریزی برای حرکات دنبالهدار که در ترتیب درستی ادا شوند
(مثلا برای به ترتیب و متوالی تولید کردن صداها در کلمهای مثل «سوپرمارکت»)
چگونه کنش پریشی ممکن است منجر به گفتار نامفهوم،
تأخیر در گفتار شود یا کودک قادر به گفتن صدای خاصی نباشد:
- کودک مبتلا به کنش پریشی یا آپراکسی ممکن است بتواند یک بار صدا یا کلمهای گفته و نتواند آن را دوباره بگوید،
-
- خصوصاً در صورت تقاضا («برایان، دوباره بگو»).
-
- ممکن است صدای متفاوتی جایگزین شود، ممکن است صداها به هم ریخته یا کنار گذاشته شوند
(مثلاً « police car» ممکن است به صورت « coopee ar» بیرون بیاید)، یا ممکن است اصلاً صدایی وجود نداشته باشد.
- ممکن است صدای متفاوتی جایگزین شود، ممکن است صداها به هم ریخته یا کنار گذاشته شوند
- کودک ممکن است نتواند یک کلمه را وقتی یک بزرگسال به او یاد میدهد بگوید، اما بعداً وقتی تنها بازی میکند آن را میگوید.
- در واقع ممکن است کودک را در کشمکش ببینید که سعی میکند لبها و زبان خود را در موقعیت مناسب قرار دهد.
-
- این فرآیند بیش از آنکه ناخودآگاه انجام شود، تلاشگرانه است.
- ممکن است کودک بخاطر تلاشی که میکند تا به «زور» کلمات را از دهان خارج کند،
بنظر برسد که به جای گفتن کلمه با بلندی یا درجۀ مناسب، در حال فریاد زدن یا جیغ کشیدن است. - کودک ممکن است بتواند اصوات را به صورت صحیح با کلمات کوتاه یک هجائی بگوید، مثلا
وقتی از او سوال میشود «این چیست؟» «کلید». با این حال، گفتار در کلمات یا جملات طولانیتر نامفهوم میشود،
حتی اگر همان صدا در آن باشد (مثلا هنگام تلاش برای گفتن جمله «من یک میمون را در باغ وحش دیدم»).
این خطاها هم برای کودک و هم برای والدین بسیار ناامیدکننده است.
همچنین درک آن برای والدین و معلمان اغلب دشوار است زیرا بیشتر کودکان گفتار را نسبتاً بیدردسر میآموزند و گفتار تقریباً ناخودآگاه صورت میگیرد.
مهم است که بخاطر داشته باشید خطاها غیر ارادی هستند. کودکی که کنش پریشی دارد، سخت، تنبل یا احمق نیست.
برای کمک به کودک با گفتار نامفهوم به دلیل کنش پریشی چه کاری می توان انجام داد
کودکی که دچار آپراکسی گفتاری یا کنش پریشی باشد، خود به خود «از این عادت دست نخواهد کشید».
بدون گفتاردرمانی، گفتار کودک ممکن است با افزایش سن بهبود یابد، اما ممکن است همچنان پر از خطا بوده و درک آن دشوار باشد.
معلمان یا بزرگسالان ممکن است توانایی کودک را دست کم بگیرند زیرا کودک در واکنش به یک سوال قادر به پاسخ دادن یا صحبت فوری نیست.
در مورد کودکانی که گفتاردرمانی دریافت میکنند، همه یا آنهایی که شدیداً مبتلا به کنش پریشیاند میتوانند ارتباط کلامی برقرار کنند.
در موارد خیلی شدید، ممکن است سایر اشکال ارتباطی برای تکمیل گفتار (مثلاً کمکهای ارتباطی الکترونیکی) لازم باشد.
حرف زدن نامفهوم کودک | حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است
گفتاردرمانی چگونه به کودک مبتلا به کنش پریشی کمک میکند
یک برنامه گفتار درمانی برای کنش پریشی شامل برخی یا تمام اجزای زیر است:
-
- فعالیتهای بازی / درمانی که کودک را برای صحبت تشویق کرده و به وی پاداش میدهد.
- یاد دادن فعالیتهایی برای تکرار اصوات یا کلمات خاص به طوری که کودک گفتن صدا را آسانتر (ناخودآگاه صدا را بگویید) و با سرعت کمتری انجام دهد.
- فعالیتهایی برای بهبود دقت و سرعت حرکات گفتاری به طوری که کودک بتواند صداها را با کلمات یا جملات بلند به راحتی کلمات کوتاه بیان کند
-
- و ایدهها را در جملاتی بیان کند که برای دیگران واضح و قابل درک باشد.
نکات آموزشی برای والدین و معلمانی که با کودکانی که دچار کنش پریشیاند
یا ممکن است دچار کنش پریشی باشند سر و کار دارند
از متخصص گفتار واجد شرایط برای تشخیص بیماری کمک بگیرید تا همه شما بتوانید برای کمک به کودک با هم کار کنید.
لازم به تکرار است: کنش پریشی یک مشکل گفتاری واقعی است.
خطاهای گفتاری غیرارادی است. کودک سخت ، تنبل و احمق نیست.
شما می توانید به مشکلات گفتاری کودک مبتلا به کنش پریشی به چشم مشکلاتی که ممکن است
در یادگیری مهارتهای جسمانی دیگر داشته باشیم مثلا بازی گلف، یا رقص در سالن نگاه کنید.
شما می دانید که هیچ مشکلی در دست و پایتان وجود ندارد،
اما ممکن است فقط با تماشای بازی یا رقص شخص دیگری ندانید که با دست و پایتان چکار کنید!
حرف زدن نامفهوم کودک | حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است
حتی بعد از یادگیری موقعیت یا مرحله خاصی، دانستن چگونگی انجام همه آنها در توالی مناسب و به قدر کافی سریع، چالش برانگیز است.
برای کودک مبتلا به کنش پریشی، درست همانطور که ما گلف، رقص یا رانندگی یاد میگیریم ، هیچ جایگزینی برای تمرین وجود ندارد.
تمرین، تمرین، تمرین کنید، تا زمانی که تبدیل به بخشی از وجودشان شود- دقیقا … همانطور که صحبت کردن بخشی از وجود ما است.
فعالیتهای گفتاری سرگرم کننده که فرصتهای لذت بخشی برای تمرین گفتار را فراهم میکنند
از مهمترین کارهایی هستند که والدین یا معلمان میتوانند برای کمک به آنها انجام دهند.
این شامل:
-
- آهنگها یا قافیههای تکراری (مثلا MacDonald Old با « E-I-E-I-O’s» اش، « Pat-a-Cake» با قافیههای اکشنش).
- داستانهای آشنای مورد علاقۀ کودکان با خطوط تکرار شده
(مرد شیرینی زنجفیلی، سه خوک کوچک با تکرار «من هاف میکنم و پف میکنم (I’ll huff and I’ll puff)» و غیره).
- کارهای روزمره (دعا، سلام و احوالپرسی، تشریفات قبل از خواب به عنوان مثال «شب بخیر، خوب بخوابی،
نذاری که ساسها گازت بگیرن!” و غیره)
یادداشتی کوتاه از متخصص گفتار
کودکان اطراف ما هر روز برای ابراز خود از گفتار استفاده میکنند. برخی اوقات حتی وقتی کلمهای میگویند که هیچ معنی خاصی ندارد،
تنها از روند صحبت لذت میبرند. در حقیقت، هرچقدر کلمه چرت و پرتتر، «عجیبتر»، یا احتمالاً هر چقدر کلمه بیادبانهتر بنظر برسد،
آنها بیشتر سرگرم میشوند!
باید به کودکان در یادگیری، استفاده و لذت بردن از گفتار کمک کرد و کودکانی که اتفاقاً دچار کنشی پرشی گفتار هستند تفاوتی ندارند.
امید است که این مقاله به چنین کودکان و والدین و معلمان نگران آنها کمک کند.
لطفا برای دیدن برنامههای ما یا سایر اطلاعات مربوط به گفتاردرمانی در تهران ، کلیک کنید ما را مرور کنید.
همکار ما
بیش از ۲۴ سال تجربه گفتار درمانی را در بیمارستان خصوصی و زمینههای مراکز پرمایه با خود به همراه آورده است.
این به ما درکی استثنایی از نیازهای پزشکی/ و یا تحصیلی مشتریان میدهد.
او به بیش از ۱۵۰۰ نفر کمک کرده است تا مشکلات ارتباطی یا یادگیری خود را پشت سر بگذارند.
خانم مگان چن در لندن، انگلیس (کارشناسی ارشد ارتباطات انسانی) و سیدنی، استرالیا آموزش دیده است.
مگان یک متخصص آسیب شناسی زبان گفتاری دارای گواهینامۀ مجاز (CPSP) با آسیب شناسی گفتار استرالیا است.
وی همچنین رئیس مؤسس و عضو ثبت شدۀ انجمن گفتار زبان و شنوایی سنگاپور
مصاحبههای مگان در روزنامهها و مجلات مختلف مانند مجله والدین جوان، استریت تایمز و روزنامه جدید به چاپ رسیده است.
تیم ما متشکل از متخصصین گفتار درمانی به صدها نفر کمک میکنند
تا توانایی خود را برای برقراری ارتباط بهبود بخشیده و حرف بیشتری برای گفتن در زندگی داشته باشند.
اگر میخواهید برای مشاوره اولیه با یک متخصص گفتار درمانی یا آسیب شناس باتجربه صحبت کنید،
لطفاً با ما ۰۲۱۸۸۷۸۹۳۷۶ یا ۰۹۱۲۰۴۵۲۴۰۶ بیگی تماس بگیرید.
حرف زدن نامفهوم کودک | حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است
-
در سطح خود کودک با او رو در رو شوید
این کار نشان میدهد که شما به آنچه آنها میگویند علاقه مند هستید و
هنگام صحبت حرکات دهان شما را به وضوح میبینند.
-
به آنچه کودک گفته است پاسخ دهید نه اینکه چقدر واضح گفته است.
-
کودک را مجبور نکنید کلماتش را تکرار کند.
کودکان برای اینکه صداها را آزمایش کنند و الگوهای گفتاری خود را تغییر دهند ،
باید احساس آرامش و اطمینان داشته باشند.
جلب توجه بیش از حد به تلفظ اشتباه و وادار کردن کودکان به تکرار کلمات کار مفیدی نیست.
-
برای واضح شدن کلمات به تکرار کردن تکیه نکنید.
روش دیگری پیدا کنید تا به کودک کمک کنید نظر خود را بیان کند.
- اشاره
- از کودک بخواهید که به شما نشان دهد/ اشاره کند
- آنها / خودتان شکلش را نقاشی کنید
- حل مشکل و کارآگاه بازی کنید
مثلا « توی خونهست یا مهدکودک؟»
« یه بچۀ دیگهست؟»
« یه بازیه که تو بازی کردیش؟» و غیره.
-
وقتی با بچه صبحت میکنید در نظر بگیرید که با ریتم آرومتری صحبت کنید.
این به عنوان یک مدل طبیعی برای کمک به کودک در آرام کردن ریتم عمل کرده
و به صورت طبیعی به واضح صحبت کردن کمک میکند.
اگر یک سرعت آهسته و ثابت را الگوی خود قرار دهید
با این کار از کودک پشتیبانی میکنید تا او هم همین کار را بکند.
حرف زدن نامفهوم کودک | حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است
-
سعی کنید اعتماد به نفس و عزت نفسش را بسازید.
به کودک وقت ویژه یا در صورت امکان ۱: ۱ اختصاص دهید. وقت خود را به انجام یک بازی یا فعالیت با آنها اختصاص دهید.
هر گونه تلاش برای گفتگو در چارچوب بازی خواهد بود و بنابراین تفسیر و درک صحبتهای کودک برای شنونده آسان میشود.
گفتههای کودک را تکرار کنید و به آنها نشان دهید که حرفشان را فهمیدهاید.
-
وقتی حرف بچههای کوچکتر را نمیفهمید فشار و توجه را از روی آنها بردارید.
کمکشان کنید تا تکرار کنند و از راههای دیگری منظورشان را به شما برسانند:
مثلا «اوه، امروز گوشهام قاطی کرده – میشه دوباره بگی؟»
« اوه خدایا من هیچکدوم از این چیزایی که گفتی رو نشنیدم – میشه نشونم بدی؟»
-
وانمود به فهمیدن نکنید.
این امر گاهی اوقات میتواند شما را وادار به موافقت با کاری کند که قصد ندارید به کودک اجازه دهید آن را انجام دهد!
از استراتژیهای بالا استفاده کنید تا او از راه دیگری به شما بگوید.
گاهی باید اعتراف کنید که نمیفهمید. اگر مکاتب اعتماد دهندۀ کودک از آنها خواست تا به شما بیشتر بگوید
یا نشانتان دهد تا جایی که امکان دارد اطمینان داشته باشید یا موضوع را عوض کنید و بر روی چیز مثبتی تمرکز کنید.
حرف زدن نامفهوم کودک | حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است
-
توصیهای برای کودکان کوچکتر که میتوانند صدایی تولید کنند اما نمیتوانند از آن در کلمات استفاده کنند.
این کاملا طبیعی است. یک کودک ممکن است بتواند بگوید «س»، اما به جای سلام بگوید «دلام».
این کودک باید بفهمد که چطور از آن صدا استفاده کند.
این معمولاً به طور طبیعی پیشرفت میکند. بهترین راه برای کمک، تکرار صحیح کلمه است تا کودک نمونه خوبی بشنود.
شما میتوانید به کودک خود با تکرار کلمۀ درست به صورتی که اگر خودش میتوانست آنگونه تلفظ میکرد،
الگوی گفتاری خوبی بدهید – با تاکید بر صدای مهم ، مثلاً
جورابت کجاست؟
اوه، جورابت اینجاست
همین الان میتونی جورابتو بپوشی!
کودک شما ۳ بار صدای که به درستی تلفظ شده را میشنود باعث افزایش آگاهی این صدا میشود.
-
توصیهای برای کودکان بزرگتر – که میتوانند صداها را تقلید کنند اما نمیتوانند از آنها در گفتار خود استفاده کنند.
بذارید بشنود که شما خطایشان را «درست» میکنید.
اگر من بگم، گلبه، درست نگفتم نه؟ باید درستش کنم و بگم گربه؟ اینجوری بگم بنظرت درسته؟
لازم نیست اصرار کنید که کودکتان آن را کپی کند، اما اگر خودشان خواستند ایرادی ندارد – بگذارید سعی کنند!
حرف زدن نامفهوم کودک | حرف نزدن کودک تا چه سنی طبیعی است