کاردرمانی ذهنی کودکان بیش فعال یا ADHD

اهمیت درمان ذهنی کودکان بیش فعال و ADHD

کاردرمانی ذهنی به کودکان بیش فعال کمک می‌کند تا با چالش‌هایشان کنار بیایند و توانمندی‌هایشان را شکوفا کنند. این رویکرد درمانی جامع، روی جنبه‌های مختلفی تمرکز دارد: از کمک به پردازش حسی آن‌ها که ممکن است به محرک‌ها بیش از حد یا کمتر از حد معمول واکنش نشان دهند، تا تقویت عملکردهای اجرایی مغزشان که مسئول برنامه‌ریزی، سازماندهی و کنترل تکانه هستند. همچنین، کاردرمانی به بهبود مهارت‌های حرکتی ظریف و درشت، که برای فعالیت‌هایی مثل نوشتن و ورزش ضروری‌اند، کمک می‌کند. علاوه بر این، با آموزش مهارت‌های اجتماعی مناسب، به کودکان یاری می‌رساند تا در برقراری ارتباط با همسالان موفق‌تر باشند. در نهایت، موفقیت در این حوزه‌ها و توانایی مدیریت چالش‌ها، به طور مستقیم به افزایش اعتماد به نفس کودک منجر می‌شود.

کودکان و نوجوانان مبتلا به بیش فعالی، اختلالات یادگیری یا برخی از اختلالات مرتبط با آن از تمرینات کار درمانی بسیار سود می برند. اما از آنجا که همیشه یک کاردرمانگر آموزش دیده در دسترس و مقرون به صرفه نیست، در اینجا ۶ تکنیک بیان شده که والدین می توانند در خانه به عنوان تمرینات کاردرمانی بیش فعالی برای تقویت استقلال و بهبود میزان موفقیت فرزندشان در مدرسه و زندگی از آنها استفاده کنند.

متأسفانه کاردرمانی به دلیل موقعیت مکانی، هزینه و یا خدمات مدرسه برای بسیاری از کودکان از دسترس خارج شده است. برای این بچه ها و دیگران که از برنامه های تقویتی در خانه بهره مند می شوند، چندین تمرین با طراحی کاردرمان وجود دارد که والدین می توانند برای ایجاد عملکردهای اجرایی، افزایش استقلال و بهبود عملکرد تحصیلی و اجتماعی استفاده کنند. از این ۶ تمرین ساده کاردرمانی بیش فعالی در خانه برای افزودن عناصر سازنده کار درمانی به برنامه درمانی فرزند خود استفاده کنید.

۶ تکنیک کاردرمانی ذهنی کودکان بیش فعال

در ادامه تکنیک هایی که برای درمان ذهنی کودکان دارای بیش فعالی استفاده میشود را بررسی میکنیم و به توضیح این تکنیک ها میپردازیم:

۱- از گرافیک و پاداش استفاده کنید تا از فعالیت بیش از حد کودک جلوگیری نموده و به پشتکار کودک پاداش دهید.

کودک مبتلا به بیش فعالی ممکن است هنگامی که با یک پروژه چند مرحله ای روبرو می شود تمایل به تعطیلی آن داشته باشد. کاردرمانگران با آموزش روشهای مشخص برای تقسیم وظایف به قطعات کوچکتر و قابل کنترل و حفظ انگیزه خود در هر مرحله، به مقابله با این گرایش کمک می کنند. والدین می توانند با استفاده از گرافیک و پاداش های ملموس و کوچک که پیشرفت کودکان را تشویق می کنند، در خانه نیز همین کار را انجام دهند.

گرافیک و نشانه های بصری دیگر، فریبنده مغز ADHD است.گرافیک مناسب به وظیفه انجام شده بستگی دارد. به عنوان مثال کودکی که در حال تمیز کردن اتاق خود است، طراحی یک نقشه بصری از اتاق که در آن مناطقی را که ابتدا باید تمیز کند برجسته شده،برای کودک نقش انگیزشی خواهد داشت. برای کودکی که جهت شروع به کار در خانه تلاش می کند، دیدن یک برنامه زمانبندی شده مکتوب، که در هر زمان یک وظیفه خاص را انجام دهد، مفید خواهد بود. “به اتاق خودت برو و تکالیفتو انجام بده” برای بسیاری از کودکان مبتلا به ADHD بی معنی است. شکستن کارهای روزانه به اجزاء کوچکتر- روی کاغذ – می تواند فوق العاده مفید باشد.

پاداش ها نیز براساس وظیفه و انگیزه هر کودک خاص متفاوت است. کودکی که به شیرینی علاقمند است، می تواند یک قطعه آب نبات کوچک برای پایان دادن به هر فصل از کتاب به دست آورد.در مقابل کودکی که عاشق بازی های ویدئویی است، اگر بداند که می تواند ۲۰ دقیقه Minecraft بازی کند، ممکن است به خواندن ادامه دهد.

۲- تقویت مهارت‌های پردازش حسی و تنظیم هیجانی

بسیاری از کودکان بیش فعال با مشکلات پردازش حسی دست و پنجه نرم می‌کنند. آن‌ها ممکن است به صداها، نورها یا لمس خاصی بیش از حد واکنش نشان دهند یا برعکس، برای دریافت اطلاعات حسی کافی، نیاز به محرک‌های قوی‌تری داشته باشند. کاردرمانی ذهنی از تکنیک‌های یکپارچگی حسی (Sensory Integration) برای کمک به مغز کودک در پردازش مؤثرتر اطلاعات حسی استفاده می‌کند. این شامل فعالیت‌هایی مانند تاب بازی، فشار عمیق، بازی با بافت‌های مختلف و سایر فعالیت‌های حسی است که به کودک کمک می‌کند تا سیستم عصبی خود را تنظیم کرده و کمتر دچار بی‌قراری یا تحریک‌پذیری شود. کاهش حساسیت یا افزایش آستانه تحمل حسی، مستقیماً به کاهش رفتارهای تکانشی و افزایش توانایی تمرکز کمک می‌کند.

۳- آموزش استراتژی‌های مدیریت رفتار و خودکنترلی

کودکان بیش فعال اغلب با چالش‌های رفتاری مانند تکانشگری، پرخاشگری و ناتوانی در انتظار دست و پنجه نرم می‌کنند. کاردرمانی ذهنی به کودکان ابزارهایی برای مدیریت این رفتارها می‌دهد. این می‌تواند شامل:

• تکنیک‌های آرام‌سازی: آموزش تنفس عمیق، ریلکسیشن و سایر روش‌ها برای کنترل هیجانات شدید.
• استراتژی‌های حل مسئله: آموزش گام به گام برای شناسایی مشکل، بررسی گزینه‌ها و انتخاب بهترین راه‌حل.
• سیستم‌های پاداش و عواقب: طراحی سیستم‌های پاداش مثبت برای تقویت رفتارهای مطلوب و عواقب منطقی برای رفتارهای نامطلوب.
• تقویت خودگفتاری مثبت: آموزش به کودک برای صحبت کردن با خودش به شیوه‌ای سازنده و مثبت.

۴- تقویت مهارت‌های اجتماعی و تعامل با همسالان

مشکلات در کنترل تکانه و درک نشانه‌های اجتماعی می‌تواند به انزوای اجتماعی و مشکلات در روابط با همسالان منجر شود. کاردرمانگر با استفاده از بازی‌های نقش‌آفرینی، فعالیت‌های گروهی و شبیه‌سازی موقعیت‌های اجتماعی، به کودکان کمک می‌کند تا مهارت‌های ارتباطی، همدلی و حل تعارض را بهبود بخشند. هدف این است که کودک بتواند به طور مؤثرتری با دیگران تعامل کند و روابط سالم‌تری برقرار سازد. برای مثال، بازی‌هایی که نیازمند نوبت‌گیری و همکاری هستند، به طور مستقیم بر این مهارت‌ها تأثیر می‌گذارند.

۵- برای تنظیم انتظارات و رهنمودهای روشن، سرفصل ایجاد کنید.

کودکان مبتلا به بیش فعالی از قوانین مشخص، انتظارات واضح و تعیین مسئولیت برای کارهایشان، منتفع می شوند. به همین دلیل است که کاردرمانگران از به میزان زیادی از این سرفصل ها استفاده می کنند که به کودکان اجازه می دهد دقیقاً آنچه را که از آنها انتظار می رود در یک منطقه خاص یا یک کار معین درک کنند. دادن دستورالعمل های مبهم به یک کودک ADHD مثل “من انتظار دارم که تو تکالیف خودتو منظم انجام بدی” می تواند به او استرس داده و سبب گیجی او شود. در عوض ، یک مبحث کتبی تهیه کنید که کودک شما می تواند قبل از اتمام کار به آن مراجعه کند و این کار کمک می کند تا باعث گیج شدن کودک نشده، استقلال او را افزایش داده و چشم انداز روشنی از موفقیت برای وی ایجاد کند.

در خانه تقریباً برای هر کار یا مجموعه ای از کارها، از تکالیف درسی گرفته تا کارهای روزمره، از این سرفصل ها استفاده کنید. بسته به سن و پختگی فرزندتان، می توانید سرفصل ها را با استفاده از اعداد، حروف یا نمادها نمره گذاری کنید و آن را متناسب با کودک خود ساده یا پیچیده بسازید.

۶- برای واکنش های درست کودک مناطق آرام را ایجاد کنید.

کودکان مبتلا به بیش فعالی، اختلالات یادگیری یا چالش های حسی مستعد به هم ریختگی هستند، به ویژه هنگامی که با تکالیف یا انتظارات نامناسب از نظر رشدی مواجه شوند. کاردرمانگران یاد می گیرند که این بهم ریختگی ها را پیش بینی کرده و در هنگام بهم ریختگی و خستگی بیش از حد کودک با تکنیک کاردرمانی بیش فعالی “مناطق آرام” با آن مقابله کنند.

در خانه به کودک خود کمک کنید تا پیش از اینکه از کنترل خارج شود احساسات خود را بر عهده بگیرد و به محدوده آرام خود در خانه برود. یک منطقه آرام می تواند در هر مکانی باشد – یک اتاق خواب اضافی ، یا یک گوشه آرام از آشپزخانه. این قسمت را با هر چیز مفید و دلپذیری پر کنید – یک پتو، یک جعبه ابزار، یک iPod پر از موسیقی آرام. اول و مهمترین چیز اینست که این قسمت باید به کودک شما کمک کند تا نفس های عمیق بکشد، احساسات خود را – چه منفی و چه مثبت – کاملاً تجربه کند و یاد بگیرد که وقتی خشم شروع به وزیدن می کند، خود را آرام کند.

۷- یک رژیم حسی را اجرا کنید.

هر کودکی که نیازهای حسی پیچیده ای داشته باشد، می تواند از یک “رژیم حسی” یا مجموعه ای از فعالیت های تجویز شده استفاده کند که به بدن او کمک می کند انواع درون داد های حسی مورد نیازش را بدست آورد پیش از آنکه انرژی او صرف یادگیری شود. این امر خصوصاً در مورد یادگیری تحصیلی صدق می کند.

کاردرمانگران برای طراحی یک رژیم حسی منحصر به فرد و متناسب با نیازهای خاص کودک، بهترین تجهیزات را دارند، اما شما می توانید برخی از قوانین کلی کاردرمانی بیش فعالی را برای طراحی مداخلات حسی موقت برای فرزند خود دنبال کنید. از طرف دیگر ، کار سنگین مثل هل دادن دیوار برای اکثر کودکانی که نیازهای حسی پیچیده دارند مفید است البته مهم نیست که در کدام انتهای طیف حسی قرار بگیرند. همچنین صندلی های جایگزین مانند توپ های ورزشی یا میز تحریر، می توانند به تأمین درن داد های فیزیکی دانش آموزان برای حضور بهتر در کلاس یا خانه کمک کنند. سایر اصلاحات کوچک مانند خرید لباس های بدون برچسب یا اجتناب از روشنایی فلورسنت در منزل، می تواند تفاوت زیادی در حفظ تعادل حسی کودک ایجاد کند.

۸- حواس پرتی را با ترفندهای خاص ADHD کاهش دهید.

کاردرمانگرها از طیف وسیعی از ابزارها و تکنیک ها برای کمک به کودکان در تقویت تمرکز و بهبود دامنه توجه خود استفاده می کنند. برخی از آنها – مانند اسباب بازی های فیجت – توسط والدین کودکان مبتلا به ADHD به خوبی شناخته شده اند. فیجت ها طیف گسترده ای از سبک ها را دارند و اکثر آنها به حدی کوچک هستند که در جیب قرار گرفته و بدون جلب توجه، مورد استفاده واقع می شوند.

سایر عوامل منحرف کننده حواس پرتی، کمتر در ADHD استفاده می شوند مانند ترفند کاردرمانی بیش فعالی برای جایگزینی کاغذ سفید با کاغذ رنگی. مغز کودک ADHD را می توان توسط کاربرگ های سیاه و سفید تحریک کرد.اسکن تکالیف درسی فرزندتان و چاپ مجدد آن روی کاغذهای آبی روشن ، سبز روشن یا نارنجی راهی ارزان برای کمک به کودک در تمرکز بهتر روی کار خود است.

۹- از ذهن آگاهی استفاده کنید تا مغز کودک ADHD را زمین گیر کنید.

آیا تا به حال بعد از کار به خانه رانندگی کرده اید و پس از ورود ، متوجه شده اید که سفر را به یاد نمی آورید؟ بدن ما طوری برنامه ریزی شده است که روال های مکرر را دنبال کند و ما همیشه هر لحظه که اتفاق می افتد تمرکز نمی کنیم یا متوجه آن نمی شویم. برای کودکان مبتلا به بیش فعالی، این تمایل طبیعی ممکن است با افزایش رفتارهای تکانشی یا حتی افزایش سطح اضطراب، تأثیرات منفی داشته باشد. کاردرمانگران با استفاده از تکنیک های ذهن آگاهی به کودکان کمک می کنند تا از استرس ناشی از احساس عدم کنترل جلوگیری و آنرا مدیریت کنند.